Pijnklachten en acupunctuur

Acupunctuur kan een effectieve behandelmethode zijn voor uiteenlopende soorten pijnklachten, waarbij meerdere neurofysiologische mechanismen een rol spelen. Afhankelijk van de aard en locatie van de pijn wordt gekozen voor een aanpak gericht op het lokale pijngebied, de segmenten van de wervelkolom, het endogene opioïde systeem, het centrale zenuwstelsel of neuromusculaire structuren.

Wat gebeurt er tijdens stimulatie van een acupunctuurpunt?

Wanneer een acupunctuurnaald wordt ingebracht en gestimuleerd, treedt een axonreflex op, een zenuwimpuls die door het omliggende zenuwnetwerk loopt. Deze reflex veroorzaakt stimulatie van specifieke zenuw- en spiervezels, die via gevoelszenuwen signalen doorsturen naar het centrale zenuwstelsel. Dit proces activeert de afgifte van het neuropeptide CGRP, een krachtige vaatverwijder die betrokken is bij pijntransmissie.

Lokale behandeling

Bij een lokale behandeling richt acupunctuur zich op het stimuleren van neuropeptidenafgifte in het pijngebied. Hierdoor wordt de pijncascade afgeremd, ontstekingen verminderd en het helingsproces geactiveerd. Tegelijkertijd verbetert de lokale circulatie, wat infecties bestrijdt en herstel bevordert.

Behandeling via wervelkolomsegmenten

Perifere zenuwen komen samen in de wervelkolomsegmenten, waardoor zowel viscerale (organen) als orthopedische (bewegingsapparaat) pijnklachten via acupunctuurpunten in deze regio behandeld kunnen worden. 

De primaire gevoelszenuwen bereiken het ruggenmerg via de dorsale hoorn, waar somatische (lichamelijk) en viscerale zenuwbanen samenkomen. Hier worden kleine cellen gestimuleerd die endorfine en enkefaline afscheiden. Deze stoffen blokkeren de pijnoverdracht en bevorderen welzijn.

Daarnaast zorgen neurotransmitters zoals serotonine en noradrenaline voor verdere onderdrukking van pijnsignalen in de dorsale hoorn. Op segmentniveau leidt de remming van pijnreflexen tot ontspanning van viscerale gladde spieren, wat overtollige stress op organen vermindert, gezonde circulatie stimuleert en de orgaanfunctie verbetert.

Ook gewrichtspijnen kunnen zo worden verlicht doordat zenuwen van spieren rond gewrichten samenkomen in specifieke wervelkolomsegmenten. Bij knieproblemen bijvoorbeeld komen de betrokken zenuwen samen in het tweede, derde en vierde lumbale wervelsegment. Door acupunctuurpunten in deze gebieden te stimuleren, beïnvloedt men direct de neurofysiologie van het kniegewricht.

Behandeling via het endogene opioïde systeem

Acupunctuur beïnvloedt ook het hersenweefsel, waarbij pijnsignalen worden geremd door stimulatie van hersengebieden zoals de hypothalamus. Deze produceert endorfines, die naar het pijncentrum in de hersenen worden gestuurd om inkomende pijnsignalen te onderdrukken. Bovendien stimuleert acupunctuur de hersenstam tot afgifte van serotonine, wat in combinatie met noradrenaline de pijnsignalering sterk onderdrukt.

De effecten van acupunctuur stapelen zich op. Bij herhaalde stimulatie van zenuwuiteinden komt een grotere hoeveelheid opioïde peptiden vrij, wat resulteert in sterkere pijnstilling bij volgende behandelingen. Deze verhoogde effectiviteit bereikt een piek binnen 3 tot 5 dagen voordat het niveau weer normaliseert.

Behandeling via het centrale zenuwstelsel

Wanneer het pijncentrum in de hersenen wordt gestimuleerd door acupunctuur, gaat deze activiteit verder naar andere delen van de hersenen, zoals de cerebrale cortex, om de pijnperceptie en -regulatie verder te beïnvloeden. Door deze veelzijdige benaderingen van acupunctuur kan langdurige verlichting van pijnklachten worden geboden en kan het algemeen welzijn worden verbeterd.

Bron: Neuropuncture, Michael D. Corradino